Trong vòng chưa đầy một tuần lễ, đã có hai nước lớn kêu gọi tạo ra một đồng tiền dự trữ mới, thay thế đồng đô la Mỹ. Nga và Trung Quốc, hai nước lãnh đạo cuộc “lật đổ” này tỏ thái độ nhất quyết đưa ý tưởng này ra cuộc họp thượng đỉnh 20 nước vào đầu tháng 4 này
Chỉ một tuần trước khi hội nghị
G-20 – bao gồm các nước công nghiệp và các nước đang phát triển, khai mạc ngày 2.4 tại London, thống đốc ngân hàng trung ương Trung Quốc Chu Tiểu Xuyên đưa ra đề nghị nói trên trong một bài viết trên trang web của ngân hàng này. Bài viết của ông thông thường được viết bằng tiếng Hoa, nhưng lần này có cả bản tiếng Anh. Giới truyền thông bình luận hành động này cho thấy Trung Quốc muốn nói to ý định đó cho cả thế giới.
Đồng tiền dự trữ quốc tế mới mà Trung Quốc đề nghị thay thế USD trong tương lai là SDR (Special Drawing Rights), một loại tiền tệ tổng hợp được quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tạo ra trong thập niên 60.
Giống như Trung Quốc, trước đó hai ngày, Nga cũng đề nghị IMF nên phát hành SDR, đồng thời nhấn mạnh rằng “trật tự kinh tế thế giới đơn cực đã lỗi thời”.
SDR là một loại tiền tệ tổng hợp, bao gồm bốn đồng tiền mạnh được dùng trong thương mại và tài chính quốc tế: USD, euro, bảng Anh và yen Nhật. Tỷ lệ về giá trị của bốn thành phần này trong SDR hiện nay là: USD: 44%; euro: 34%; bảng Anh: 11%; và yen Nhật: 11%.
Trung Quốc cần SDR vì là chủ nợ lớn
Theo các nhà phân tích, đề xuất của Trung Quốc về việc sử dụng SDR cho thấy Bắc Kinh đang lo ngại nguồn dự trữ ngoại hối chủ yếu bằng USD của họ sẽ mất giá đáng kể trong những năm tới.
Trung Quốc có nguồn dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới, được đánh giá gần 2.000 tỉ USD, trong đó phân nửa có nguồn gốc từ trái phiếu kho bạc Mỹ và các trái phiếu khác có mệnh giá tính bằng USD.
Hôm 13.3, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo nói ông lo lắng về sự an toàn của những tài sản đó, nhất là bởi vì các kế hoạch kích thích kinh tế có thể dẫn đến sự thâm hụt ngày càng cao tại Mỹ, làm suy yếu giá trị của USD.
SDR là một loại tiền tệ tổng hợp, bao gồm bốn đồng tiền mạnh được dùng trong thương mại và tài chính quốc tế: USD, euro, bảng Anh và yen Nhật. Tỷ lệ về giá trị của bốn thành phần này trong SDR hiện nay là: USD: 44%; euro: 34%; bảng Anh: 11%; và yen Nhật: 11% |
Theo Nicholas Lardy, nhà kinh tế học và chuyên gia về Trung Quốc của viện Peterson, nói: “Trung Quốc rất lo ngại thâm hụt ngân sách lớn của Mỹ cuối cùng sẽ dẫn đến lạm phát, làm suy yếu sức mua đối với các tài sản tài chính có mệnh giá tính bằng USD mà họ đang sở hữu với số lượng lớn tại Mỹ”. Trung Quốc hiện là chủ nợ lớn nhất của Mỹ. Tính đến tháng 1/2009. Trung Quốc nắm giữ 739,6 tỉ USD trị giá trái phiếu kho bạc Mỹ.
Đằng sau lời đề nghị
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng thật ra Trung Quốc công bố đề nghị này thời điểm hiện nay chỉ nhằm tạo cho Trung Quốc thêm đòn bẩy trong đàm phán với Mỹ và các nước khác tại London về thương mại và về những giải pháp ổn định hoá nền kinh tế toàn cầu.
John Lipsky, phó giám đốc điều hành IMF, nói rằng: “Đề xuất của Trung Quốc đáng chú ý vì vị trí độc nhất của Trung Quốc, và bởi vì thống đốc đã đặt nó vào trong một cách có tính toán và cân nhắc”. Trong khi đó, Eswar Prasad, giáo sư chính sách kinh doanh của đại học Cornell và là cựu quan chức IMF, nói: “Đề xuất của Trung Quốc sẽ có những hàm ý quan trọng. Dù không ai tin rằng đó là một giải pháp hoàn hảo, nhưng khi Trung Quốc đưa vấn đề này ra bàn đàm phán tức là họ muốn tạo ảnh hưởng trong cuộc đàm phán đó”.
Giới quan sát cho rằng đề nghị này của Trung Quốc cho thấy họ đang muốn mở rộng vai trò có sức thuyết phục của mình trên thế giới, dù ít nhà phân tích tin rằng vị trí thống lĩnh của USD sẽ có thể được thay thế một cách dễ dàng trong một thời gian ngắn. Ngay cả bà Hồ Hiểu Luyện, phó thống đốc ngân hàng trung ương Trung Quốc kiêm cục trưởng cục Quản lý ngoại hối Trung Quốc, cũng nói: “Vị trí thống lĩnh của USD trong thương mại và đầu tư quốc tế khó có thể thay đổi một sớm một chiều”.
Trúc Thịnh (IHT, Reuters, Wall Street Journal)
Mỹ “Tôi không tin…” Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm 24.3 bác bỏ những gợi ý về việc từ bỏ USD như là loại tiền tệ dự trữ chủ yếu. Trong một cuộc họp báo, ông nói: “Tôi không tin là có nhu cầu về một loại tiền tệ toàn cầu như thế”. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner hôm 25.3 cũng khẳng định rằng USD sẽ tiếp tục là đồng tiền dự trữ của thế giới về lâu dài. Ông nói: “Chúng tôi sẽ làm những gì cần thiết để duy trì niềm tin vào nền tài chính và nền kinh tế của Mỹ”. |
No comments:
Post a Comment