 Chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn của Trung Quốc cùng với một loạt các quy định kèm theo, đã tạo ra tình trạng phân biệt đối xử đối với các công ty ngoại quốc. |
Các công ty nước ngoài đã bắt đầu lên tiếng lo ngại về sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch ở Trung Quốc. Họ cho rằng các chương trình kích thích kinh tế quy mô lớn của nước này, cùng với một loạt các quy định kèm theo, đã tạo ra tình trạng phân biệt đối xử đối với các công ty ngoại quốc. Trong một động thái mới nhất vào hôm thứ hai, phòng thương mại Hoa Kỳ (AmCham) tại Trung Quốc cũng đã lên tiếng cảnh báo về chủ nghĩa bảo hộ - một trong những điều đáng lo ngại nhất năm nay. Trong báo cáo năm 2009 của mình, cơ quan này cho rằng bảo hộ mậu dịch xuất hiện từ việc chính quyền cơ sở cố gắng hướng vốn kích cầu về địa phương mình cho đến những chính sách thiên vị doanh nghiệp trong nước của chính phủ. “Có rất nhiều cám dỗ trong quyết định bảo vệ ngành công nghiệp trong nước. Vì thế, chống chủ nghĩa bảo hộ là một mục tiêu then chốt” – Chủ tịch AmCham John D.Watkins nói. Những lo ngại trên xảy ra trong khi Trung Quốc vẫn tiếp tụcp chiến lược tấn công bằng hàng hóa giá rẻ để giữ các thị trường nước ngoài. Hôm thứ hai, các quan chức Trung Quốc và Mỹ đã dự định chủ trì một loạt lễ kí kết giữa các công ty hai nước. Những hoạt động kiểu này phần lớn chỉ mang ý nghĩa tượng trưng, chủ yếu nhằm thể hiện rằng Trung Quốc, nước đang có thặng dư thương mại khổng lồ với Mỹ, vẫn mua hàng hóa của nước ngoài. Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng lật ngược lại sự chỉ trích từ phía nước ngoài và cho rằng họ chỉ là một nạn nhân của chủ nghĩa bảo hộ. Họ ám chỉ các trường hợp chống bán phá giá mà các nước phương Tây kiện lên WTO và nỗ lực của các nghị sĩ quốc hội Mỹ nhằm đưa điều khoản “mua hàng Mỹ” vào trong gói kích cầu 787 tỷ USD của nước này. Điều khoản này yêu cầu hợp đồng của chính phủ phải thiên vị cho các nhà cung cấp Mỹ đã châm ngòi cho căng thẳng với các đối tác thương mại, nhưng rút cục, điều khoản giới hạn này cũng đã được bãi bỏ. Các công ty nước ngoài cho rằng chủ nghĩa bảo hộ kiểu “mua hàng Trung Quốc” đang tăng lên. Một nỗi lo ngại lớn là về gói kích cầu 585 tỷ USD của nước này. Vấn đề chủ yếu nằm ở việc Trung Quốc đã không gia nhập thỏa thuận của WTO về chi tiêu chính phủ, vốn ngăn cấm phân biệt đối xử với các công ty nước ngoài tham gia đấu thầu dự án của chính phủ. “Đây là thời điểm tuyệt vời để Trung Quốc thể hiện rằng họ đã hoàn toàn là một thành viên của nền kinh tế thế giới và tỏ ra xứng đáng với những kỳ vọng” – Báo cáo của AmCham viết. Một trong những vấn đề chính là tiền trong gói kích cầu của Trung Quốc chủ yếu được rót vào các ngành công nghiệp có sự phân biệt đối xử rõ ràng với công ty nước ngoài. Ví dụ như hệ thống đường sắt của nhà nước sẽ nhận được khoản tiền hơn 2 tỷ USD trong năm nay, một vài dự án trong đó như tuyến đường ray cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải sẽ không cho phép sử dụng công nghệ nước ngoài – điều các nhà chức trách đã nói trong một bài phỏng vấn gần đây. Lý do là họ mong muốn đưa các công ty Trung Quốc trở thành những doanh nghiệp hàng đầu quốc gia. “Đây là sự phản ánh việc các nhóm doanh nghiệp đang hớt tay trên và lũng đoạn chính quyền” – ông Joerg Wuttke, chủ tịch phòng thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc nói – “Những công ty này đang muốn tạo ra một thị trường độc quyền hoặc độc quyền tập đoàn phi cạnh tranh.” Những sự phân biệt đối xử trên đã vượt xa các nguyên tắc nội bộ. Tuần trước, Quốc hội Trung Quốc lại thông qua Luật Bưu chính mới trong đó có điều khoản cấm các công ty nước ngoài cung cấp dịch vụ chuyển phát nhanh trong phạm vi nước này, một đòn đánh mạnh vào các hãng như FedEx của Mỹ và DHL của Đức dù họ đã tiến hành vận động hành lang suốt những năm qua để chống lại đạo luật này. Trung Quốc cũng duy trì các điều luật công khai giới hạn đầu tư nước ngoài ở các ngành then chốt như ô tô, hóa chất và công nghệ thông tin. Những công ty nước ngoài dù hiếm khi dám công khai phàn nàn vì lo sợ làm xấu đi mối quan hệ với chính phủ Trung Quốc, nhưng lần này đã thông qua hiệp hội thương mại lên tiếng về sự chậm trễ của nước này trong việc ban hành chuẩn viễn thông mới. Chính quyền Bắc Kinh đã trì hoãn cấp phép triển khai công nghệ mạng di động không dây thế hệ thứ ba (3G) nhiều năm, và giờ đây các công ty viễn thông Trung Quốc đã bỏ xa những đối thủ nước ngoài để giành lấy những hợp đồng béo bở. Những nhà phân tích cho rằng tư tưởng bảo hộ đã sẵn có trong mô hình chính quyền phi tập trung của Trung Quốc, và nó cũng ảnh hưởng đến các công ty trong nước. Dân số trong một tỉnh của Trung Quốc có thể lên tới 100 triệu người và hoạt động giống như một quốc gia độc lập, với những luật lệ như cấm mua hàng ngoài phạm vi tỉnh. Rất nhiều nơi có danh sách những mặt hàng chỉ được mua trong tỉnh. “Có thể thấy rõ ràng những điều này gây thiệt hại cho những công ty nước ngoài. Nhưng nó cũng gây tổn thất cho nhiều công ty Trung Quốc” – Ông Wuttke nói. Vương Hoàng Sơn Theo WSJ |
No comments:
Post a Comment