Xu hướng tiền lương: Tăng hay giảm?

Công nhân thu nhập thấp chỉ đủ sức mua sắm ở những chợ tự phát quanh các KCN.   Thị trường lao động Việt Nam đang đứng trước hai lựa chọn: tiếp tục xu hướng tăng lương để từng bước tiếp cận với mặt bằng thu nhập của lao động trong khu vực, hoặc giảm lương để giải quyết những khó khăn trước mắt do suy thoái kinh tế. TS Lê Thị Thuý Loan, tổng giám đốc công ty TNHH Loan Lê cho biết, trước tình hình kinh tế suy giảm, không ít doanh nghiệp đã chủ động hạ tiền lương của nhân viên. Đặc biệt, những vị trí tuyển dụng mới đều có mức lương chỉ còn khoảng 70 – 80% so với trước. Giảm lương để đối phó khó khăn Bà dẫn chứng: một liên doanh toạ lạc trên đường Tôn Đức Thắng, quận 1 trước đây trả lương cho kế toán trưởng 1.200 USD/tháng, nhưng giờ đã hạ xuống còn 800 – 900 USD; một văn phòng đại diện có trụ sở ở quận Tân Bình, trước đây sử dụng một giám đốc điều hành (CEO) người nước ngoài với mức lương 10.000 USD, nhưng bây giờ đã cho CEO này nghỉ việc để tuyển một người mới, có thể là người nước ngoài hoặc Việt Nam, chấp nhận mức lương chỉ bằng phân nửa so với trước; một công ty 100% vốn nước ngoài ở gần sân bay Tân Sơn Nhất đã cho một giám đốc tài chính người nước ngoài nghỉ việc với lý do phải trả lương quá cao – 7.000 USD/tháng, dự định thay bằng một người nước ngoài khác chấp nhận mức lương khoảng 5.000 USD (bao gồm cả phụ cấp).  Ngay cả nhiều doanh nghiệp trong nước cũng giảm chi phí bằng cách hạ lương nhân viên. Một công ty thương mại ở quận 2 trước đây trả lương cho kế toán trưởng 7 triệu đồng, giờ giảm xuống còn 5 triệu đồng; một công ty ở quận 6 hạ lương giám đốc nhãn hiệu từ 1.000 USD xuống còn 800 USD. Ngoài ra, một số công ty nhỏ áp dụng biện pháp chuyển lương cố định toàn phần như trước đây thành một phần cố định, một phần trả theo doanh thu… Một số đơn vị dịch vụ tư vấn nhân sự cho biết, để đối phó với những khó khăn của suy giảm kinh tế, nhiều doanh nghiệp đã kêu gọi người lao động chấp nhận giảm thu nhập để cùng “chia sẻ khó khăn” với doanh nghiệp. Không chỉ với những chức danh quản lý, nhân sự trung – cao cấp, mà ngay cả lực lượng lao động phổ thông, đồng lương vốn còm cõi, cũng được “kêu gọi” hy sinh một phần thu nhập để giúp doanh nghiệp… vượt khó. Ví dụ như một số doanh nghiệp may, da giày ở Thủ Đức, đa phần công nhân phải nhận lương chỉ bằng 50 – 70% so với trước. Đối với những doanh nghiệp thiếu đơn hàng, công nhân còn phải làm giãn ca, cách nhật, tổng thu nhập chỉ trên dưới 1 triệu đồng/tháng. Nhiều nơi vẫn tăng lương Không còn cảnh tăng lương ào ạt, với tốc độ tăng 15 – 20%/năm để giữ chân người lao động như trước, nhưng theo một khảo sát của Navigos Group, nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì xu hướng tăng lương. Bà Winnie Lam – giám đốc bộ phận tư vấn nhân sự của Navigos Group cho biết, thông qua việc khảo sát tại 91 công ty (58% doanh nghiệp FDI), bản Phụ lục báo cáo khảo sát lương 2008 cho thấy, 59% doanh nghiệp đã tăng lương trong khoảng thời gian từ giữa quý 4/2008 đến quý 1/2009. Ngoài ra, gần 40% trong tổng số các công ty tham gia cho biết vẫn duy trì chính sách phúc lợi năm 2009 ở mức tương đương năm ngoái. Nhiều chuyên gia thị trường lao động đã nhận định, tiền lương của lao động Việt Nam hiện vẫn còn ở mức khá thấp so với mặt bằng chung trong khu vực. Mặt khác, lao động giá rẻ hiện đã không còn là lợi thế của thị trường lao động Việt Nam. Do đó, biện pháp giảm lương được coi là “hạ sách”, có thể tác động xấu, lâu dài đối với sự phát triển của thị trường lao động. Chuyên gia Trần Anh Tuấn cho rằng, thị trường lao động có hai mặt: quan hệ cung – cầu nhân lực và giá trị lao động. Lâu nay, cơ quan quản lý Nhà nước thường chỉ quan tâm đến yếu tố cung – cầu nhân lực, trong khi yếu tố giá trị lao động chưa được coi trọng đúng mức. Do đó, khi kinh tế gặp khó khăn, “liệu pháp” giảm lương, giảm thu nhập của người lao động để “cứu” doanh nghiệp dễ được chấp nhận, đồng thời bỏ qua những tác động tiêu cực, lâu dài của “liệu pháp” này. Đó chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhiều doanh nghiệp thiếu lao động giữa lúc số lượng người thất nghiệp tăng cao. (theo Sài Gòn tiếp thị)